Przejdź bezpośrednio do:
Close

Kuchnie

Rodzaj dania

Menu
Szukaj

Banusz

Banusz

Banusz

Banusz to rodzaj mamałygi. Przygotowuje się ją przede wszystkim w regionie ukraińskich Karpat oraz w Rumunii. Podstawą dania jest mąka kukurydziana wymieszana ze śmietaną, do której dodaje się m.in. skwarki czy grzyby.

Czym jest banusz?

Banusz (banosh) to danie, którego podstawowym składnikiem jest mąka kukurydziana. To jedna z klasycznych potraw kuchni huculskiej i regionu obejmującego pasmo Czarnohory oraz dolinę Prutu i Czeremoszu. W większości tradycyjnych przepisów ważnym jej elementem jest śmietana. Autorami tego dania są huculscy pasterze, którzy rzadko jadali mięso, ponieważ zwierzęta hodowali przede wszystkim dla mleka. Niezależnie od receptury, do ugotowanej mąki dodawali zatem głównie bryndzę lub inne sery, które sami przygotowywali. Przy odrobinie szczęścia mogli sięgnąć także po namiastkę zwierzęcego tłuszczu, a więc skwarki i słoninę.

O mamałydze huculskiej i genezie jej powstania wiele można dowiedzieć się z książki Oskara Kolberga, który zajmował się badaniem europejskiego folkloru. W jego wielotomowym dziele „Lud, jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce” znajdują się informacje o tej kuchni regionalnej i o kulturze karpackich pasterzy. Kolberg zaznaczał, że podstawę ich pożywienia stanowiły: bób, groch, kukurydza, fasola, kapusta i oczywiście produkowany przez nich samodzielnie nabiał. Obok pierogów z kapustą i serem, żuru i kuleszy, banusz jest jedną z najbardziej tradycyjnych potraw huculskich górali. Był to posiłek, który spożywało się 2–3 razy w tygodniu.

Jak przygotowuje się banusz?

Banusz przygotowuje się ze śmietany, mąki kukurydzianej i wybranych dodatków. Najpierw gotuje się śmietanę z odrobiną soli. Do niej dodaje się mąkę. Należy robić to bardzo powoli. Cały czas trzeba delikatnie mieszać składniki, aby masa za bardzo nie zgęstniała. Powinna mieć ona konsystencję masła. Gdy osiągnie idealny stan, mamałygę należy przełożyć na talerz i posypać wybranym dodatkiem – podsmażoną słoniną, skwarkami lub bryndzą.

Sposób podawania – na co zwrócić uwagę i z czym łączyć banusz?

Hucułowie bardzo przestrzegają tradycji, dlatego też nigdy nie zgodzą się, aby banuszem określić potrawy przygotowywane na domowych kuchenkach. Oryginalny banusz jest gotowany na ogniu. Podaje się go z odrobiną słoniny lub skwarków w małych miseczkach. Jest to samodzielne danie, które nie potrzebuje innych dodatków.

Podobne dania

Można spotkać jeszcze jedno określenie na banusz. Kukurydziana mamałyga nosi w Karpatach nazwę tokan. Warto jednak pamiętać, że istnieje także danie bardzo podobne, czyli huculska kulesza, ale mąka kukurydziana jest tutaj gotowana nie na śmietanie, a na mleku i wodzie. Banusz przypomina również rumuńską mamałygę, nieco dalej mu do włoskiej polenty.

Ciekawostki na temat banuszu

  1. Banusz to codzienne jedzenie Hucułów. Co ciekawe, zarówno danie to, jak i bryndzę tradycyjnie przygotowują tylko mężczyźni, to bowiem wyłącznie oni przez wieki zajmowali się owczarstwem. 
  2. Zgodnie z tradycją huculską banusz wymaga, aby śmietana najpierw stała trzy dni w chłodnym miejscu. Samo mieszanie jej z mąką kukurydzianą może odbywać się tylko w jedną stronę i tylko przy użyciu drewnianej łyżki. 
  3. Oryginalną mamałygę huculską robiło się wyłącznie na śmietanie pochodzącej z owczego mleka.

Odkryj dania

Sprawdź kto dostarcza Banusz w Twojej okolicy

Wpisz swój kod pocztowy