Kuchnia tajska

Jeżeli prawdą jest, że kuchnia odzwierciedla temperament danego narodu, to Tajowie muszą być ludźmi niezwykle barwnymi i ekspresyjnymi. Różnorodne potrawy pełne kolorów, przypraw i egzotycznych składników o wyrazistym smaku i niepowtarzalnym aromacie to znak rozpoznawczy kuchni tajskiej. Jej tajniki poznasz podczas lektury poniższego artykułu.

Historia i wpływy kulturowe

O tym, że jedzenie jest szalenie istotną częścią tajskiej kultury, wie każdy, kto choć raz przechadzał się ulicami Bangkoku lub innego miasta Tajlandii. Chodniki gęsto pozastawiane straganami z potrawami i produktami, z którymi wielu Europejczyków nigdy w życiu nie miała styczności, wprost przesiąkły intensywnym zapachem przygotowywanych na bieżąco dań. Sprzedawców oferujących owoce morza, makarony, gęste zupy, sałatki i grillowane mięsa można spotkać na każdym rogu ulicy. Krótki spacer wśród unoszących się w powietrzu aromatów pobudza zmysły i uświadamia, że Tajlandia to nie tylko stolica turystyki, ale również gotowania, w której jedzenie urasta niemal do rangi rytuału.

Kuchnia tajska zalicza się do kuchni azjatyckiej i dzieli z nią wiele wspólnych elementów. Zwyczaje kulinarne Tajów kształtowały się przez wieki, czerpiąc inspirację ze sztuki kulinarnej sąsiednich narodów – Birmy, Kambodży, Laosu i Malezji. Jako że kuchnia azjatycka posiada hinduskie i chińskie korzenie, pojawiają się one również w przypadku tradycyjnych potraw przyrządzanych w Tajlandii. Hinduskie inspiracje widać na podstawie częstego przyrządzania posiłków w formie curry (sos, mięso, warzywa), a chińskie – poprzez zamiłowanie kurczaka, wieprzowiny i nade wszystko ryżu obecnego w praktycznie każdej potrawie. Zgodnie z zasadami kuchni azjatyckiej, tajskie potrawy powinny odznaczać się harmonijnym połączeniem pięciu podstawowych smaków – kwaśnego, słodkiego, gorzkiego, pikantnego i słonego.

Kuchnia tajska - wieprzowina, wołowina, kurczak i ryż

Kuchnia tajska łączy wpływy rozmaitych azjatyckich sztuk kulinarnych z lokalnymi tradycjami, a przy tym nie jest jednorodna i różni się w zależności od regionu kraju. Otóż na południu podstawowymi składnikami większości dań są owoce morze i mleczko kokosowe, podczas gdy na północnym obszarze rzadko kiedy się z nich korzysta, stawiając na mięso wieprzowe i świeże warzywa. Jeśli chodzi o techniki przyrządzania jedzenia, to Tajowie garściami czerpie z chińskiej – smażenie na głębokim oleju i mieszanie smażonych potraw to cechy charakterystyczne dla obu krajów. Kuchnia tajska ma jednak nie tylko dalekowschodnie, ale również zachodnie korzenie – takie składniki jak papryczki chili, kukurydza, dynia czy orzeszki ziemne przywędrowały do Tajlandii z USA, Hiszpanii i Portugalii.

Kuchnia tajska –  typowe składniki

Tajlandia to duży kraj wielkości Francji, w którym żyje prawie 70 milionów obywateli wywodzących się z różnych grup etnicznych. Niejednorodność geograficzna, społeczna i kulturowa skutkuje bogactwem i różnorodnością wykorzystywanych składników. Pomimo tego absolutną podstawą wszystkich tajskich dań są świeże zioła i przyprawy, które nadają im niepowtarzalnego aromatu. Najczęściej używa się: trawę cytrynową, chili, kolendrę, czosnek, szalotkę, skórkę i liście limonki kaffir, pieprz, galangal, cukier palmowy, kurkumę, bazylię tajską. Odpowiednie połączenie wymienionych ziół i przypraw pozwala Tajom zbilansować 5 podstawowych smaków, które powinny być odczuwalne w ich potrawach. Najistotniejsza jest świeżość przypraw i ziół – bez niej nie da się uzyskać charakterystycznego dla kuchni tajskiej, intensywnego aromatu.

Różnorodne jest też mięso wykorzystywane w kuchni tajskiej. Dobrze znana z polskich stołów wieprzowina czy równie powszechny kurczak nie są co prawda w żadnej mierze egzotyczne, podobnie jak kaczka i wołowina, ale już ryby i owoce morza – jak najbardziej. Wielkie krewetki tygrysie, często nadziewane na patyku i sprzedawane na ulicznych straganach, cieszą się dużym wzięciem w Tajlandii, tak samo jak ogromne, wąsate sumy, dwumetrowe wężogłowce, płaszczki, homary i kraby – wszystkie świeżo wyławiane z okolicznych mórz, rzek i jezior. O ile owoce morza są strawne dla większości Europejczyków, o tyle insekty, płazy, robaki, larwy, żaby i termity, którymi zajadają się miejscowi niczym lodami na patyku, stanowią propozycję tylko dla odważnych.

kuchnia tajska - krewetki

Absolutną podstawę licznych potraw kuchni tajskiej stanowi ryż, co jest zresztą charakterystyczne dla całej kuchni azjatyckiej. Dla przeciętnego Taja ryż odgrywa taką samą rolę jak chleb dla Polaka – jest nie tylko elementem codziennej diety, ale też swego rodzaju symbolem zaspokojonego głodu. I tak jak w naszym kraju chleb dzieli się na dziesiątki rodzajów, tak w Tajlandii ryż występuje w wielu odmianach – np. ryż jaśminowy, długoziarnisty, lepki, czerwony. Każda odmiana o innym smaku i przeznaczeniu. Co istotne, Tajowie nie solą ryżu – generalnie rolę soli przejmuje sos rybny. W kuchni tajskiej z ryżu robi się makaron i mąkę, z której następnie powstają apetyczne pierogi smażone w tradycyjnych głębokich patelniach zwanych wokami.

Dania tajskie nie stronią od owoców i warzyw. Specyficzny smak i aromat zup to efekt uzyskiwany za sprawą dodania soku lub skórki z limonki kaffir. Ostrość podkreślają papryczki chili, a cierpki smak przypominający imbir posiadają trawa cytrynowa i galangal, które pojawiają się w wielu tajskich potrawach. Występują w nich też takie warzywa jak zielone curry, goździki, korzeń imbiru, cynamon – wszystkie niezwykle aromatyczne, decydują o wyrazistym smaku kuchni tajskiej. Z kolei jako deser w Tajlandii spożywa się ociekające słodyczą owoce wzbogacane cukrem, sosami i sałatkami. Papaja, pomelo, mango, rambutany, duriany, longany, ananas i kokos to tylko niektóre z nich. Z kokosa pozyskuje się natomiast mleczko dodawane do wielu zup, sosów i innych potraw oraz olej wykorzystywany do smażenia. Rolę polskiego twarogu odgrywa zaś tofu.

Kuchnia tajska – najpopularniejsze dania

Tom yum

Najlepiej rozpoznawalna na świecie tajska zupa ostro-kwaśna, skupiająca w sobie typowe cechy tamtejszej kuchni – odpowiednik polskiego rosołu. Świeże zioła, krewetki lub inne owoce morza i aromatyczna mieszanka wyrazistych, egzotycznych składników – wszystko to sprawia, że tom yum jest pierwszym stopniem wtajemniczenia dla osób chcących rozpocząć przygodę z tajską sztuką kulinarną.

Tajska zupa słodko-kwaśna - Tom yum

Tom kha kai

Zupa z mlekiem kokosowym, odpowiednio doprawiona limonką kaffir, sosem rybnym, papryczkami chili, kolendrą i czosnkiem, jest tradycyjną potrawą tajską łączącą w sobie różne smaki – w tym przypadku głównie słodki, słony, kwaśny i ostry.

Kuchnia tajska - Tom kha kai, zupa z mleczkiem kokosowym

Gaeng daeng

W wolnym tłumaczeniu kurczak w czerwonym curry – potrawa wywodząca się z kuchni hinduskiej, ostra i aromatyczna jak inne tajskie dania. Dla rdzennych mieszkańców jest tym, czym dla Polaków ziemniaki i kotlet schabowy. Niezależnie od sposobu przyrządzenia podstawę gaeng daeng stanowi sos curry z kurczakiem z dodatkiem ziół i przypraw, często również z mleczkiem kokosowym.

kuchnia tajska red curry

Twoja ciekawość Tajlandii wciąż pozostaje niezaspokojona? Więcej o kuchnii tajskiej przeczytasz na Foodwiki!

Restauracje tajskie na Pyszne.pl

WARSZAWA: GDAŃSK:
RESTAURACJA HORAPA LAO THAI
THAI ME UP GDYNIA
CHMIELARNIA ON THE WOK
VIET THAI LUBLIN:
LITTLE THAI GALLERY THAI WOK
THAI BISTRO MARKI EAT&GO
THAI GARDEN OPOLE:
WROCŁAW: RESTAURACJA BAR VAN THO
WOW BARR POZNAŃ:
BAN THAI WHY THAI
MAHI MAHI TAJSKI STREET FOOD